مدايح و مناقب چهارده معصوم عليهم السلام در شعر فارسي براي اولين بار كتاب شادنامه چهارده معصوم عليهم السلام به همت شاعر فرهيخته استاد محمد صحتي سردرودي جمع آوري،تدوين و سروده شده است .
طليـعــه به جهان خرّم از آنم كه جهان خرّم از اوست عاشقــم بر همه عالم كه همه عالم از اوست
فرهنگ ما بيشتر محزون و غمناك مى نمايد و كتاب هايى كه در حوزه ى فرهنگِ مذهبى منتشر مى شود از شادى و فرحناكى، بهره ى بس اندك دارند. به ويژه آن كتاب هايى كه درباره ى چهارده معصوم(عليهم السلام) ـ يعنى انسانهاى كامل و برگزيدگانِ خدا و خلق در ميان شيعيان ـ چاپ و نشر مى يابند بيش از هر سخن از مظلوميّت و مصائب آنها دادِ سخن مى دهند و غالب آنها مصيبت نامه اى بيش نيستند. و در اين وادى كتاب هاى شاد و بانشاط، حكم كيميا را دارند كه بيشتر جويندگان، راه به جايى نمى برند و پيوسته مى پرسند كه آيا حيات پيشوايان پاك شيعه، سراسر غم و غصّه بوده است؟ و چنان كه مى گويند: «البلاءُ للولاء»، آيا در زندگانى اولياى خدا جز بلا و ابتلا، سراغى از ابتهاج و خرّمى نمى توان يافت؟ و اين مجموعه در پاسخ به همين پرسش بود كه تهيّه و تنظيم شد.
از اختيار تا انتخاب سخن سنجيده اى است كه مى گويد: «ربّ اختيار خير من ابتكار / اى بسا انتخابى كه بهتر از ابتكار است.» و نمونه اش كتاب معجزهوار نهج البلاغه است كه سيّد رضى آن را از سخنان امام على(عليه السلام) برگزيده است و دليل بسيار گويايى است بر اين كه «گاه باشد كه يك تأليف از صدها تصنيف برتر باشد.» و ما در انتخاب اين اشعار با چندين معيار كار كرده ايم كه از آنها است: 1. شعرهاى شاد را برگزيده ايم; 2. شعرهايى را كه نياز به شرح و توضيح داشته اند، نيآورده ايم; 3. بيت هايى را كه مطابق واقع نبودند و به نوعى به تحريف هاى تاريخى دامن مى زدند، حذف كرده ايم; 4. در عين استقبال از مبالغه هاى شاعرانه و هنرمندانه، از غلوّ و غالى گرى به شدّت اجتناب كرده ايم; 5. از شعرهايى كه به اختلاف هاى مذهبى دامن مى زنند و در ميان مسلمانان شكاف و در دلهايشان نسبت به يكديگر كدورت و كينه ايجاد مى كنند، روى برتافته ايم زيرا كه بر اين باوريم; آن كه دامن مى زند بر هر خلاف***اختلاف است، اختلاف است، اختلاف 6. بسيارى از شعرها را از ميان برگزيده ها برگزيده ايم كه با ملاحظه ى مصادر و مآخذ معلوم مى شود; 7. به مصدر و مأخذ هر شعرى در ذيل نام شاعرش تصريح شده است، مگر اشعار بسيار اندكى كه از ميان يادداشتهايم برداشته ام كه اينك پس از گذشت سالها، مراجعه ى مجدّد به مصدرشان محال مى نمود و خوشبختانه از همان اول هميشه نام شاعران را در زير شعرشان داشته ام و در اين مجموعه هيچ شعرى بدون قيد نام شاعرش ثبت نشده است، به اين ترتيب كه در كنار مطالعات و پژوهش هايم هميشه وقتى را نيز براى مطالعه و سير در ديوان ها و مجموعه هاى شعرى اختصاص مى دادم و با اين گلشت و تماشا، بهترين و شيرين ترين، تفرّج و تمتّع را داشته ام كه جاى شكرش باقى است و حاصل آن ـ افزون بر يادداشتهاى بسيارى كه دارم ـ انتخاب اشعارى بود كه هر يك با جذابيّت خاصّ خود، چنگى به دل مى زند. اين كار ادامه داشت تا اين كه از هفت ماه پيش بازخوانى آنها را به صورت جدّى ترى شروع كردم و پس از هفت بار غربال كردن و بازگزينى، بسيارى از آنها را كنار گذاشتم و اندكى را بِهْ گزين كردم تا چه قبول افتد و چه در نظر آيد. ترتيب و تنظيم اشعار را به ترتيب تاريخى و با رعايت زمان و سير تاريخ، مرتّب و منظّم ساخته ايم. به اين ترتيب كه نخست از ميلاد و تولد به صورت مطلق ـ و تنها با آوردن يك شعر ـ و پس از آن از شب ميلاد و سپس از روز تولد تا آخر در هر فصل سخن گفته ايم و كتاب را در چهارده مطلع به ترتيب چهارده معصوم(عليهم السلام)تأليف كرده ايم. رندان تشنه لب را همان طورى كه از اين مجموعه پيداست، شاعران فارسى زبان از ميان چهارده معصوم(عليهم السلام)بيشترين جاذبه را در امام على(عليه السلام) و حضرت سيّدالشهدا(عليه السلام)ديده اند و توفيق ستايش معصومان ديگر را كم يافته اند و پنج امام معصوم ـ يعنى امام حسن مجتبى، امام محمّد باقر، امام جعفر صادق، امام هادى و امام حسن عسكرى(عليهم السلام) ـ را كمتر شناخته و شناسانده اند و از اين ميان سه امام ـ يعنى محمّد باقر، حضرت هادى و حسن عسكرى(عليهم السلام)ـ مغفول مانده اند. ما براى جبران اين نقيصه، فصل كوتاهى را در آخرين بخشِ مربوط به امامان حضرت هادى و امام عسكرى افزوديم كه حاوى آگاهى هاى لازم درباره آن دو حجّت حق است امّا درباره ى امام باقرالعلوم(عليه السلام) كارى نتوانستم بكنم و منتظر فرصتم كه خداى شعر و الهام، توفيقى دهد، زيرا كه: اگر از جانب معشوق نباشد كششى***كوشش عاشق بى چاره به جايى نرسد آنان كه دستى در قلم دارند نيك مى دانند كه نوشتن بيش از آن كه كوششى باشد جوششى است. و راقم اين سطور در حيرتم كه چرا حضرت باقرالعلوم(عليه السلام) ناشناخته مانده است و از آنجا كه شاخصه ى مهم آن حضرت با دانش و انديشه همراه است مى ترسم بگويم كه علّت دورى ما از آن حضرت در همين نهفته است كه شاعران ما با دانش و انديشه چندان انس و الفتى نداشتند تا به ساحتِ دانش مدارانه ى باقرالعلوم(عليه السلام)نزديك شوند! به هر حال يادآورى را مناسب مى بينم كه از شاعران جوان و معاصر، عاجزانه بخواهم كه زيارت آن پنج محبوبِ ناشناخته و غريب را، از خدا بخواهند و به خصوص از امام شاكر; ابوجعفر باقر(عليه السلام) غافل نمانند و به فكر اين نباشند كه: رندانِ تشنه لب را آبى نمى دهد كس***گويى ولى شناسان رفتند از اين ولايت ياد و سپاس در اينجا جا دارد كه از دوست ديرين; رفيق هنرمند و خوش ذوق و كوشايم حاج مرتضى فتح اللهى شاكر باشم كه صفحه آرايى و طرح روى جلد اين اثر از آثار ذوقِ سليم اوست و نيز همو بود كه بانى و باعث اين كار شد، همچنين از همه دوستان ديگر در انتشارات پرتو خورشيد، به ويژه از جناب مستطاب حاج حسين شفيعى سپاسمندم كه در تدوين و تكميل اين اثر مشوّق ما بوده است و نيز از آموزگار ساعى جناب جواد يزدانى متشكّرم كه بازخوانى نهايى كار را پذيرفتند. والحمدلله على كلّ حال وصلّى الله على محمّد وآله العالِمين العادلين.
محمّد صحّتى سردرودى
+
نوشته شده در سه شنبه یکم آبان 1386ساعت 1:7 توسط یکی از دوستان
|
تا تدوین این کتاب, راه درازی پیموده شده است که دست کم ده سال پیوسته را در برمیگیرد. اثر نخست در سال 73 و با نام سیمای کربلا, حریم حریت منتشر شد و سپس به ترتیب کتابهای چهل حدیث کربلا, شهید فاتح در آینه اندیشه, عاشورا عشقینده, مقتل الحسین علیه السلام به روایت شیخ صدوق و بالاخره تحریف شناسی عاشورا و تاریخ امام حسین علیه السلام هر کدام به همت ناشری و برخی با چندین چاپ نشر یافت.
و کتاب حاضر ششمین کتابی است که از این نویسنده در حوزه عاشوراپژوهی و امام حسین شناسی منتشر می شود و اگر خدا بخواهد هفتمین کارم کتابی خواهد بود با عنوان گویای امام حسن علیه السلام پیشوای امام حسین علیه السلام زیرا که اگر عاشورا را به کتابی تشبیه کنیم امام مجتبی علیه السلام مبنا و مقدمه آن است همانطوری که امام سجاد علیه السلام با آن اندیشه های سبز و آسمانی اش, نتیجه ی قضیه بود و آنان که کتاب عاشورا را تنها در کربلا می جویند راه به جایی نمی برند که کارشان بی مبنا و در نتیجه بی نتیجه است.
و ما اگر اول و آخر این کتاب کهن را نیندازیم به درستی درک خواهیم کرد که کربلا اصل نبود از سر ناچاری بود/ آن قیامی که اصولی است قیام حسن است. و در پژوهش از عاشورا نیز نیک خواهیم فهمید که : دین دولت شده می رفت که مشروع شود / کربلا گفت که دین, عشق بود, دنیا نیست!
/ / / /
کذب الموت و الحسین مخلد کلما اخلق الزمان تجدد
/ / / /
حق چای کیمی دونیایه آخیب یول تاپاجاقدیر داش سالماق ایله کیمسه اونو چوندره بیلمز
دونیادا قارانلیقلار اگر جمع اولا باهم بیر خیرداجا شمعین ایشیغین سوندره بیلمز
/ / / /
ماکان لله ینموا
نمونه ای از شعرها:
انصاف که عدل و راستی اصل علیست تعریف محمد و خدا, عدل علیست
سید به کسی بگو که عادل باشد هر کس که ستم نکرد از نسل علیست
یاعلی! مشروب به جز خون دلت نوش نکردی جز صوت عدالت به کسی گوش نکردی میسوخت دلت در غم مردی که تورا کشت تا جان به لبت بود فراموش نکردی
